Biodivers Bocholt
Biodivers Bocholt
Houtkantenbeheer in Bocholt
Bocholt kent nog tientallen kilometers houtkanten, langs wegen, paden, akkers en weilanden. Dat is niet toevallig. Houtkanten langs wegen en velden bakenden de grenzen af, beschermden vee en gewassen tegen de weerselementen en leverden eeuwenlang gerief- en brandhout. Daarvoor werden ze om de 7 à 9 jaar gekapt, waarna diezelfde houtkanten weer uit konden groeien tot de volgende beheerbeurt. Dit hakhoutgebruik is al enkele decennia stilgevallen, met als gevolg dat heel wat houtkanten verdwenen zijn.
De houtkanten die nog overblijven, zijn vaak uitgegroeid tot smalle, vaak onstabiele bomenrijen met weinig ondergroei. Jammer, want die verjonging kende tal van voordelen, zowel voor biodiversiteit als voor landbouwgebruik. Veel vogels, vlinders, bijen en andere soorten profiteren immers van de lagere en dichtere struiken in de houtkant om er zich te nestelen of om voedsel te zoeken.
Voor landbouwers zorgt de dichte structuur van een houtkant voor bescherming van vee en gewassen tegen weersomstandigheden, brengt het bladafval nutriënten aan die anders onbereikbaar zijn voor de gewassen,… Om deze houtkanten opnieuw in het landschap te krijgen, is het nodig om hakhoutbeheer uit te voeren.
Hakhoutbeheer: een eeuwenoude snoeivorm die wij (bijna) vergeten waren. In een cyclus van 8-15 jaar wordt een boom laag gesnoeid en groeien uit de wortels nieuwe scheuten die zorgen voor een dichte bos jong hout.
Sinds enkele jaren zorgen het Regionaal Landschap Lage Kempen en Boerennatuur Vlaanderen in samenwerking met de gemeente voor een hernieuwd hakhoutbeheer van de Bocholtse houtkanten. Elk jaar spreken gemeente, natuur en landbouw samen af welke houtkanten in aanmerking komen voor de snoeibeurt, waar er bijkomend wordt aangeplant of waar er zones worden afgebakend voor spontane verjonging. Regionaal Landschap Lage Kempen zorgt voor een doordachte planning die rekening houdt met de natuur.
Het vrijgekomen hout wordt ter plaatse versnipperd en vervoerd naar een lokale landbouwer die de snippers verwerkt tot kwalitatieve houtsnippers. Deze snippers worden verkocht aan de energiecoöperatie Landschapsenergie. Zij verwarmen via een biomassaketen en een ondergronds warmtenet de scholencampus (de kleuter- en basisschool De Driehoek en het Biotechnicum), het Proef- en vormingscentrum voor landbouw en het Parochiehuis.
De geplande werken in de Bocholtse houtkanten vinden plaats in de maanden december tot maart.
Te lang geen beheer langs een akker of een weg kan leiden tot schade.
Een gezond houtkanten landschap heeft zowel jonge als oudere bomen.
In houtkanten met veel variatie in structuur vind je heel wat leven.
Alle foto’s: ©RLLK, Koen de Langhe. Illustratie: ©RLLK, Geert De Sutter
Bloemenweides op braakliggende terreinen
De groendienst treft tijdens onderhoudsbeurten dikwijls rommel, groenafval, overschotjes van aanlegwerken, … aan op braakliggende percelen.
Dit wil gemeente Bocholt tegengaan door deze percelen in te zaaien met een inheems en lokaal geproduceerd bloemenmengsel van limburgzaait. Met deze actie slaan we twee vliegen in één klap. Door de mooie bloemenweelde helpen we de insectenpopulatie en gaan we sluikstorters ontmoedigen.
© RLLK
De bloemen en kruiden trekken vlinders, bijen en hommels aan die zich tegoed doen aan de nectar. Tal van vogelsoorten profiteren van de zaden en de insecten. Door gebrek aan stuifmeel in de zomer kunnen insecten onvoldoende reserves aanleggen voor de winter waardoor er heel wat verzwakken en sterven. Bijensterfte zorgt ervoor dat er in het voorjaar te weinig bijen aanwezig zijn om al de bloesems te bestuiven. Fruitkwekers en akkerbouwers ondervinden daardoor heel wat economische schade.
