Hemelwater- en droogteplan
Hemelwater- en droogteplan
Het Hemelwater- en droogteplan van Bocholt is een uitgebreid plan dat de gemeente helpt zich aan te passen aan klimaatverandering door droogte en wateroverlast duurzaam te beheersen. Dit plan geeft een gebiedsgerichte visie om op de lange termijn een klimaatrobuuste en waterbewuste leefomgeving te creëren.
De werkwijze die gevolgd wordt in dit hemelwater- en droogteplan voldoet aan de vereisten die worden opgelegd door de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid: een organisatie van beleidsdomeinen en bestuursniveaus die bij het Vlaams waterbeleid betrokken zijn.
1. Situatie en uitdagingen
Bocholt ligt in een waterrijke omgeving met beekvalleien (Warmbeek, Abeek) en kanalen (Kanaal Bocholt-Herentals en Zuid-Willemsvaart), wat leidt tot zowel natte als droge zones. De uitdagingen van de gemeente zijn divers: in het noorden en noordoosten speelt wateroverlast door natte beekvalleien, terwijl in het zuiden en westen droogteproblemen voorkomen. Deze dualiteit vraagt om gerichte oplossingen.
2. Doel en visie
Het plan richt zich op een integraal waterbeleid met onder andere de volgende speerpunten als inzet:
- Verminderen van waterafvoer door ontharding en vergroening, wat vooral geldt voor de verstedelijkte kernen van Bocholt en Kaulille. Dit verlaagt de kans op wateroverlast na zware regenval.
- Opslag en infiltratie van water om periodes van droogte beter te overbruggen. De gemeente wil bijvoorbeeld regenwater opvangen en inzetten op infiltratievoorzieningen zoals bufferbekkens en wadi’s.
- Gebruik van kanaalwater door zogenaamde kanaaltappings. Hiermee wordt water tijdens natte periodes gebruikt om de grondwaterlagen aan te vullen, wat later in droge periodes voordelen biedt.
- Vergroening van het openbaar domein: Door pleinen om te vormen tot groene ontmoetingsplaatsen, wil Bocholt hittestress verlichten en de omgeving leefbaarder maken.
3. Concrete acties en maatregelen
Het plan bevat een concrete lijst van 40 acties en oplossingen voor verschillende zones en doelgroepen zoals:
- Centrum en dorpskernen: Hier worden straten en pleinen groener door onthardingsprojecten en een duidelijke focus op het verminderen van verharde oppervlakten.
- Open gebieden: In agrarische zones en natuurgebieden worden maatregelen als peilgestuurde drainage ingezet om watertekorten te verhelpen. Dit houdt in dat bestaande drainagesystemen worden aangepast zodat water beter wordt vastgehouden.
- Privé-tuinen: Om bewoners te stimuleren hun tuin te ontharden, heeft de gemeente een subsidiereglement opgesteld. Via een sensibiliseringscampagne wordt het belang van ontharding en vergroening benadrukt, waardoor bewoners zelf bijdragen aan een duurzamere waterhuishouding.
- Peilgestuurde drainage en waterinfiltratie: Klassieke drainage in agrarische gebieden wordt aangepast zodat water langer in de grond blijft. Ook worden stuwen gebruikt om water van kanaaltappings te reguleren, wat de natuurlijke grondwateropbouw bevordert.
- Risicoanalyse en preventieve maatregelen: Het plan identificeert kwetsbare locaties waar overstromings- en droogterisico’s aanwezig zijn. Hierop worden gerichte maatregelen toegepast zoals onder meer verlaagde infiltratievoorzieningen, strategische groenbuffers en samenwerking met landbouwers voor waterbewuste inrichting van gebieden.
In het volledige plan, raadpleegbaar via de link onderaan de pagina, worden alle acties en maatregelen uitgebreid besproken.
4. Partnerschap en procesverloop
Om deze doelstellingen te realiseren, is het plan opgezet als een continu samenwerkingsproces waarin gemeente Bocholt, netbeheerder Fluvius, de Provincie Limburg en lokale landbouw- en natuurorganisaties een belangrijke rol spelen. Dit samenwerkingsverband heeft een stuurgroep voor politieke beslissingen en een kerngroep voor de operationele uitwerking. Verder bevat het plan een fasering in drie hoofdfasen: inventarisatie, visievorming, en prioritering van acties.
5. Langetermijn
Het Hemelwater- en droogteplan wordt gezien als een evolutief document dat regelmatig wordt herzien om nieuwe ontwikkelingen en resultaten mee te nemen. De impact van het plan is gericht op:
- Verhoogd waterbewustzijn onder bewoners door middel van educatie en sensibilisering.
- Langdurige aanvulling van grondwater door infiltratie en bufferingstechnieken.
- Verbeterde leefbaarheid en biodiversiteit in verstedelijkte en landelijke gebieden door de inzet van groenstructuren.
- Gezonde waterkwaliteit in beekvalleien en natuurlijke waterlopen door verminderde verharding en gecontroleerde waterafvoer.
Met dit plan geeft Bocholt zichzelf en zijn inwoners de middelen en kennis om bij te dragen aan een klimaatrobuuste toekomst. Door een samenhangend beleid in zowel openbare als privé-initiatieven te stimuleren, zet de gemeente een belangrijke stap in duurzame stedelijke en landelijke inrichting.
Lees hier het volledige Hemelwater- en droogteplan
Bijlagen bij het plan
